ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଶିଖନ୍ତୁ: ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ (Complete Guide)

 

​ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଶିଖିବାର ସହଜ ତରିକା: ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ (Complete Guide)

​ଆପଣ କଣ ଆପଣଙ୍କ ପିଲାଙ୍କୁ ଘରେ ଓଡ଼ିଆ ଶିଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି? କିମ୍ବା ଆପଣ ନିଜେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ଲିପି ଶିଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ? ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଯେତିକି ମଧୁର, ଏହାର ଲିଖନ ଶୈଳୀ ସେତିକି ବୈଜ୍ଞାନିକ। ଏହି ୩,୦୦୦ ଶବ୍ଦର ବିଶେଷ ଗାଇଡ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳାର ପ୍ରତିଟି ଅକ୍ଷରକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ବୁଝିବା।

​ବିଷୟ ସୂଚୀ (Table of Contents)

1. ​ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ଲିପିର ଇତିହାସ
2. ​ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ପରିଚୟ
3. ​ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣ (Vowels): ସଂଖ୍ୟା ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ
4. ​ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ (Consonants): ଅକ୍ଷରର ବର୍ଗୀକରଣ
5. ​ମାତ୍ରା ଓ ଫଳା: ଓଡ଼ିଆ ଲେଖିବାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପାଦ
6. ​ପିଲାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଆ ଶିଖାଇବାର ୫ଟି ମଜାଦାର ଉପାୟ
7. ​ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ ଓ ସମାଧାନ
8. ​ଓଡ଼ିଆ ହାତଲେଖା (Handwriting) ସୁଧାରିବାର ଟିପ୍ସ
9. ​FAQ (ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର)

​୧. ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ଲିପିର ଇତିହାସ

​ଓଡ଼ିଆ ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାଷା (Classical Language)। ଏହାର ଲିପି 'ବ୍ରାହ୍ମୀ' ଲିପିରୁ ଉଦ୍ଧୃତ। ପୁରାତନ କାଳରେ ତାଳପତ୍ରରେ ଲେଖାଯାଉଥିବାରୁ ଏହି ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ ଗୋଲାକାର ହୋଇଥାଏ, ଯାହାଫଳରେ ଲେଖନୀରେ ତାଳପତ୍ର ଚିରିଯାଏ ନାହିଁ।

​୨. ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ପରିଚୟ

​ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳାରେ ମୋଟ ୫୨ଟି ଅକ୍ଷର ଅଛି। ଏହାକୁ ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି:

• ​ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣ: ଯାହା ବିନା କୌଣସି ସାହାଯ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ।
• ​ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ: ଯାହାର ଉଚ୍ଚାରଣ ପାଇଁ ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣର ସାହାଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ।

​୩. ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣ (Vowels) - ତାଲିକା ଓ ଶବ୍ଦ

​ଓଡ଼ିଆରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ୧୧ଟି ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି। ପିଲାଙ୍କୁ ଶିଖାଇବା ପାଇଁ ଏହି ତାଲିକା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ:

ଅକ୍ଷର	ଶବ୍ଦ ଉଦାହରଣ
ଅ (A)	ଅଜଗର (Ajagara)
ଆ (AA)	ଆକାଶ (Akasha)
ଇ (I)	ଇଟା (Ita)
ଈ (II)	ଈଶ୍ୱର (Iswara)
ଉ (U)	ଉପହାର (Upahara)
ଊ (UU)	ଊର୍ମି (Urmi)
ଋ (RU)	ଋଷି (Rushi)
ଏ (E)	ଏକ (Eka)
ଐ (AI)	ଐରାବତ (Airabata)
ଓ (O)	ଓଡ଼ିଶା (Odisha)
ଔ (AU)	ଔଷଧ (Aushadha)

୪. ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ (Consonants) - ବର୍ଗୀକରଣ

​ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ୫ଟି ବର୍ଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି:

​କ-ବର୍ଗ (କଣ୍ଠ୍ୟ):

​କ, ଖ, ଗ, ଘ, ଙ (ଏହି ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ କଣ୍ଠରୁ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ)

​ଚ-ବର୍ଗ (ତାଲବ୍ୟ):

​ଚ, ଛ, ଜ, ଝ, ଞ (ଏହା ଜିଭ ଓ ତାଲୁ ସାହାଯ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ)

​ଟ-ବର୍ଗ (ମୂର୍ଦ୍ଧନ୍ୟ):

​ଟ, ଠ, ଡ, ଢ, ଣ

​ତ-ବର୍ଗ (ଦନ୍ତ୍ୟ):

​ତ, ଥ, ଦ, ଧ, ନ (ଦାନ୍ତ ସାହାଯ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚାରଣ)

​ପ-ବର୍ଗ (ଓଷ୍ଠ୍ୟ):

​ପ, ଫ, ବ, ଭ, ମ (ଓଠ ସାହାଯ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚାରଣ)

​୫. ମାତ୍ରା ଓ ଫଳା (The Logic of Writing)

​ଓଡ଼ିଆ ଲେଖିବା ପାଇଁ ମାତ୍ରା ଶିଖିବା ଅତି ଜରୁରୀ। ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣ ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ସହ ମିଶେ, ସେତେବେଳେ ମାତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।

• ​ଆ-କାର (ା): କ + ଆ = କା
• ​ଇ-କାର (ି): କ + ଇ = କି

​ଫଳା: ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଟି ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ମିଶନ୍ତି, ସେଠାରେ ଫଳା ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। ଯଥା: ଯ-ଫଳା (୍ୟ), ର-ଫଳା (୍ର), ଳ-ଫଳା (୍ଳ)।

​୬. ପିଲାଙ୍କୁ ଶିଖାଇବାର ସହଜ ଟିପ୍ସ

​୩,୦୦୦ ଶବ୍ଦର ବ୍ଲଗ୍ ପାଇଁ ଏହି ପଏଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତୁ:

1. ​ଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ: ପ୍ରତିଟି ଅକ୍ଷର ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ରଙ୍ଗୀନ ଚିତ୍ର ଦେଖାନ୍ତୁ।
2. ​ଗୀତ ମାଧ୍ୟମରେ: "ଅ ରେ ଅଜଗର ଆସୁଛି ଧାଇଁ..." ଭଳି କବିତା ଶୁଣାନ୍ତୁ।
3. ​ଅଭ୍ୟାସ ପତ୍ର (Worksheets): ପିଲାଙ୍କୁ ଅକ୍ଷର ଉପରେ ହାତ ବୁଲାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।

   ୫. ଓଡ଼ିଆ ମାତ୍ରା ପରିଚୟ (Understanding Odia Matras)

   ​ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକ ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ମିଶନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ରୂପ ବଦଳିଯାଏ। ଏହି ବଦଳିଥିବା ରୂପକୁ 'ମାତ୍ରା' କୁହାଯାଏ। ମାତ୍ରା ବିନା ଓଡ଼ିଆ ଶବ୍ଦ ଗଠନ କରିବା ଅସମ୍ଭବ।

   ​ନିମ୍ନରେ ପ୍ରତିଟି ମାତ୍ରାର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଉଦାହରଣ ଦିଆଗଲା

   ​୬. ଓଡ଼ିଆ ଫଳା (The Magic of Consonant Junctions)

   ​ଫଳା ହେଉଛି ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣର ସାଙ୍କେତିକ ରୂପ। ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଟି ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି, ଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣଟି ଏକ ଫଳା ରୂପ ନିଏ। ଓଡ଼ିଆରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ୭ଟି ଫଳା ବ୍ୟବହାର ହୁଏ:

   1. ​ଯ-ଫଳା (୍ୟ): କ + ଯ = କ୍ୟ (ଉଦାହରଣ: ବାକ୍ୟ, ମାଣିକ୍ୟ)
   2. ​ର-ଫଳା (୍ର): କ + ର = କ୍ର (ଉଦାହରଣ: ଚକ୍ର, ବ୍ରତ)
   3. ​ଳ-ଫଳା (୍ଳ): କ + ଳ = କ୍ଳ (ଉଦାହରଣ: ଶୁକ୍ଳ, କ୍ଳେଶ)
   4. ​ଵ-ଫଳା (୍ଵ): ସ + ଵ = ସ୍ଵ (ଉଦାହରଣ: ସ୍ଵାଧୀନ, ସ୍ଵପ୍ନ)
   5. ​ମ-ଫଳା (୍ମ): ପ + ମ = ପ୍ମ (ଉଦାହରଣ: ପଦ୍ମ, ରଶ୍ମି)
   6. ​ନ-ଫଳା (୍ନ): ର + ନ = ର୍ନ (ଉଦାହରଣ: ରତ୍ନ, ଯତ୍ନ)
   7. ​ଣ-ଫଳା (୍ଣ): କ + ଣ = କ୍ଣ (ଉଦାହରଣ: ତୀକ୍ଷ୍ଣ)

   ​୭. ଓଡ଼ିଆ ସଂଖ୍ୟା (Odia Numbers 1-10)

   ​ବ୍ଲଗ୍‌ର ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟା ଶିଖିବା ଏକ ବଡ଼ ଆକର୍ଷଣ।

   • ​୧ - ଏକ (One)
   • ​୨ - ଦୁଇ (Two)
   • ​୩ - ତିନି (Three)
   • ​୪ - ଚାରି (Four)
   • ​୫ - ପାଞ୍ଚ (Five)
   • ​୬ - ଛଅ (Six)
   • ​୭ - ସାତ (Seven)
   • ​୮ - ଆଠ (Eight)
   • ​୯ - ନଅ (Nine)
   • ​୧୦ - ଦଶ (Ten)

   ​୮. ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ୩୦ ଦିନର ଓଡ଼ିଆ ଶିକ୍ଷା ପ୍ଲାନ୍ (A 30-Day Plan)

   ​ଆପଣଙ୍କ ବ୍ଲଗ୍ ପାଠକଙ୍କୁ ଏକ 'Action Plan' ଦିଅନ୍ତୁ:

   • ​ଦିନ ୧-୭: ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣ (ଅ ରୁ ଔ) ଚିହ୍ନିବା ଏବଂ ଲେଖିବା।
   • ​ଦିନ ୮-୧୫: ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ (କ ରୁ ମ) ଅଭ୍ୟାସ କରିବା।
   • ​ଦିନ ୧୬-୨୨: ଅବଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସରଳ ଶବ୍ଦ ପଠନ।
   • ​ଦିନ ୨୩-୩୦: ମାତ୍ରା ଚିହ୍ନିବା ଏବଂ ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ବିଶିଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ ଲେଖିବା।

4. ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣ	ମାତ୍ରାର ଚିହ୍ନ	ବ୍ୟବହାର (କ + ମାତ୍ରା)	ଶବ୍ଦ ଉଦାହରଣ
   ଆ	ା (ଆ-କାର)	କ + ା = କା	କାମ, କାକର, କାହାଣୀ
   ଇ	ି (ଇ-କାର)	କ + ି = କି	କିରଣ, କିଛି, କିଏ
   ଈ	ୀ (ଈ-କାର)	କ + ୀ = କୀ	କୀଟ, କୀର୍ତ୍ତି, ଗଭୀର
   ଉ	ୁ (ଉ-କାର)	କ + ୁ = କୁ	କୁମାର, କୁକୁର, କୁଆ
   ଊ	ୂ (ଊ-କାର)	କ + ୂ = କୂ	କୂଳ, କୂଅ, ମୂଳ
   ଋ	ୃ (ଋ-କାର)	କ + ୃ = କୃ	କୃଷକ, କୃପା, ଗୃହ
   ଏ	େ (ଏ-କାର)	କ + େ = କେ	କେଳା, କେଶ, ଦେଶ
   ଐ	ୈ (ଐ-କାର)	କ + ୈ = କୈ	କୈଳାସ, ବୈଶାଖ, ସୈନିକ
   ଓ	ୋ (ଓ-କାର)	କ + ୋ = କୋ	କୋଇଲି, ଗୋଲାପ, ଲୋକ
   ଔ	ୌ (ଔ-କାର)	କ + ୌ = କୌ	କୌତୁକ, ଗୌରବ, ସୌର